Uitbreiding inhoudingsplicht vanaf 1 mei 2026: wat moet je als opdrachtgever weten?

Als je regelmatig aannemers of onderaannemers inschakelt voor bouwwerken, schoonmaak, bewaking of de vleessector, dan is er iets nieuws dat je niet mag missen. Vanaf 1 mei 2026 breidt de inhoudingsplicht uit naar een derde categorie: de onbetaalde sociale bijdragen van zelfstandige aannemers. Concreet betekent dit dat je voortaan ook moet controleren of je aannemer zijn bijdragen aan het RSVZ heeft betaald, vooraleer je hem betaalt.

TL;DR: Vanaf 1 mei 2026 moet je als professionele opdrachtgever controleren of je zelfstandige aannemer sociale schulden heeft bij het RSVZ. Zijn die schulden hoger dan 2.500 EUR? Dan houd je 15% in op de factuur en stort je dat door aan het RSVZ. Doe je dat niet, riskeer je een boete gelijk aan het dubbele van het te betalen bedrag, plus hoofdelijke aansprakelijkheid voor de schuld zelf (FOD Financiën, 2026).

Hoe werkt de inhoudingsplicht vandaag?

De inhoudingsplicht bestaat al jaren. Het systeem verplicht professionele opdrachtgevers om bij betalingen aan (onder)aannemers na te gaan of die schulden hebben bij de overheid. Heeft de aannemer schulden? Dan houd je een deel van de factuur in en stort je dat rechtstreeks door aan de bevoegde instantie.

Tot nu toe waren er twee categorieën:

• Fiscale schulden: 15% inhouden en doorstorten aan de FOD Financiën
• Sociale schulden (RSZ): 35% inhouden en doorstorten aan de RSZ

Het gecombineerde maximum is 50% van het factuurbedrag exclusief btw. Je hoeft nooit meer dan de helft in te houden, ook al zijn er meerdere types schulden.

De regeling geldt alleen voor professionele opdrachtgevers. Een particulier die zijn woning laat verbouwen, valt erbuiten.

Wettelijke basis: Artikel 30bis en 30ter WIB 1992; artikel 30bis RSZ-wet van 27 juni 1969.

Wat verandert er op 1 mei 2026?

Vanaf 1 mei 2026 komt er een derde categorie bij: onbetaalde sociale bijdragen van zelfstandige aannemers bij het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ).

De regel is concreet: heeft je (onder)aannemer meer dan 2.500 EUR aan onbetaalde RSVZ-bijdragen? Dan moet je als professionele opdrachtgever 15% inhouden op het factuurbedrag exclusief btw en dat doorstorten naar het RSVZ. De drempel van 2.500 EUR wordt jaarlijks geïndexeerd.

Het plafond van 50% van het factuurbedrag blijft gelden. Als er al inhoudingen zijn voor fiscale schulden of RSZ-schulden en je hebt het maximum bereikt, vervalt de inhoudingsverplichting voor de RSVZ-schulden.

Wettelijke basis: Wet houdende diverse bepalingen (uitbreiding inhoudingsplicht naar sociale bijdragen zelfstandigen), van kracht op 1 mei 2026.

Uit mijn praktijk: Ik merk bij klanten dat ze de bestaande inhoudingsplicht al onderschatten. De toevoeging van de RSVZ-categorie maakt het complexer, maar het basisprincipe blijft hetzelfde: controleer voor elke betaling en bewaar je bewijs. Dat klinkt omslachtig, maar het is in de praktijk een kwestie van twintig seconden via checkinhoudingsplicht.be.

Voor welke activiteiten geldt dit?

De uitbreiding geldt voor dezelfde sectoren als de bestaande inhoudingsplicht. Het gaat om de aard van de werkzaamheden, niet om de sector van de opdrachtgever zelf. Ook een handelszaak of kantoor kan dus onder de regeling vallen als het laten uitvoeren van werken in onroerende staat.

De inhoudingsplicht is van toepassing op:

• Werken in onroerende staat: bouwen, verbouwen, afbreken, restaureren, onderhoud en installatie (buizen, leidingen, warmte-installaties, elektriciteit, enzovoort)
• Schoonmaaksector
• Bewakings- en toezichtsdiensten
• Vleessector (verwerking)
• Stortklaar beton

Zuivere dienstverlening, zoals boekhouding, juridisch advies of IT-ondersteuning, valt er niet onder.

Hoe controleer je in de praktijk?

De controle verloopt via checkinhoudingsplicht.be. Je moet dit doen op twee momenten:

1. Bij het afsluiten van het contract
2. Vóór elke betaling van een factuur

Bewaar altijd het bewijs van de controle en koppel dat systematisch aan de factuur en de bijbehorende betaling. Een screenshot of pdf van de raadpleging volstaat.

Er bestaat ook een geïntegreerde API, de zogenaamde BillRetainment-service, waarmee je de controle rechtstreeks in je boekhoudsoftware kunt integreren. Dat is handig als je veel facturen verwerkt, maar het is geen verplichting. De website is een volledig gelijkwaardig alternatief.

Wanneer hoef je niet in te houden?

Er zijn vier situaties waarbij de inhouding voor RSVZ-schulden niet verplicht is, zelfs als de drempel van 2.500 EUR wordt overschreden:

1. Je bent een particuliere opdrachtgever. De regeling geldt uitsluitend voor professionele opdrachtgevers.
2. De betalingstermijn is nog niet vervallen. De schuld moet opeisbaar zijn.
3. Er is een lopend afbetalingsplan dat de aannemer correct naleeft. In dat geval vervalt de inhoudingsverplichting.
4. Het maximum van 50% is al bereikt door andere inhoudingen voor fiscale schulden of RSZ-schulden.

Wat riskeer je als je de inhoudingsplicht negeert?

De sancties zijn stevig. Als je nalaat te controleren of in te houden, riskeer je twee dingen:

Hoofdelijke aansprakelijkheid: Je wordt mee aansprakelijk voor de belasting- of sociale schuld van je (onder)aannemer. De overheid kan jou rechtstreeks aanspreken voor het volledige bedrag dat de aannemer verschuldigd is.

Administratieve boete: De boete bedraagt het dubbele van het bedrag dat je had moeten inhouden en doorstorten. Op een factuur van 10.000 EUR (exclusief btw) had je 15% moeten inhouden, dus 1.500 EUR. Deed je dat niet, dan bedraagt de boete 3.000 EUR, bovenop je aansprakelijkheid voor de onderliggende schuld.

Uit mijn praktijk: Een klant van mij heeft ooit een boete gekregen voor een betaling die hij snel had afgehandeld voor een dringende herstelling. De check was vergeten, de factuur betaald. De boete oversteeg de factuurwaarde. Het is een fout die je maar één keer maakt.

Wettelijke basis: Artikel 30ter WIB 1992 (hoofdelijke aansprakelijkheid); artikel 30bis, §4 WIB 1992 (administratieve sancties).

Wat doe je nu?

Ter voorbereiding op 1 mei 2026 zijn er een paar concrete stappen:

• Inventariseer welke aannemers en onderaannemers je regelmatig betaalt en of hun activiteiten onder de inhoudingsplicht vallen.
• Bouw de controle in via checkinhoudingsplicht.be als vast onderdeel van je betalingsproces, niet als extra stap achteraf.
• Bewaar de bewijzen van elke raadpleging, gekoppeld aan de bijbehorende factuur en betaling.
• Informeer je medewerkers die facturen verwerken over de nieuwe RSVZ-categorie en wat die in de praktijk betekent.
• Overleg met je boekhouder bij twijfel of een bepaalde activiteit als werken in onroerende staat wordt beschouwd. Bij twijfel is controleren altijd beter dan niet controleren.

Veelgestelde vragen

Geldt de inhoudingsplicht ook voor kleine zelfstandige aannemers?

Ja. De regeling kijkt naar de aard van de activiteit, niet naar de grootte of de rechtsvorm. Een zelfstandige elektricien of loodgieter valt evengoed onder de regeling als een grote nv.

Moet ik ook controleren als ik zelf aannemer ben en een onderaannemer inschakel?

Ja. De inhoudingsplicht geldt voor de volledige aannemingsketen. Als jij een onderaannemer inschakelt, ben jij ten aanzien van die onderaannemer ook opdrachtgever en gelden dezelfde verplichtingen.

Wat als mijn aannemer zowel fiscale schulden als RSVZ-schulden heeft?

De inhoudingen worden samengeteld. Bereik je het plafond van 50% van het factuurbedrag exclusief btw, dan stopt de inhouding. Je houdt nooit meer in dan de helft van het factuurbedrag.

Is het ingehouden bedrag een verlies voor de aannemer?

Nee. Het ingehouden bedrag wordt verrekend met zijn schuld bij het RSVZ. Het is geen extra kost voor hem, maar een betaling in zijn naam die rechtstreeks naar de schuldeiser gaat.

Hoe weet ik of mijn activiteit als “werken in onroerende staat” telt?

FOD Financiën heeft een uitgebreide lijst gepubliceerd van activiteiten die eronder vallen. Bij twijfel bespreek je dit het beste met je accountant. Preventief controleren is altijd de veiligste keuze.

Conclusie

De uitbreiding van de inhoudingsplicht naar RSVZ-schulden is een concrete nieuwe verplichting die ingaat op 1 mei 2026. Als professionele opdrachtgever in de bouw, bewaking, schoonmaak of vleessector voeg je voortaan een derde controle toe: heeft je zelfstandige aannemer onbetaalde RSVZ-bijdragen boven 2.500 EUR? Dan houd je 15% in en stort je dat door. Het maximum van 50% per factuur blijft gelden.

De sancties bij niet-naleving zijn zwaar: een boete van het dubbele van het ingehouden bedrag én hoofdelijke aansprakelijkheid. Integreer de controle via checkinhoudingsplicht.be in je standaard betalingsproces en bewaar steeds de bewijzen.

Heb je vragen of twijfel je of jouw situatie onder de regeling valt? Neem contact op met mijn kantoor. Ik bekijk het graag met je.

Nick Debruyne, ITAA-accountant bij ND-Consult in Oostende