Is voorafbetalen in 2026 nu wel of niet afgeschaft (voor arts zonder BV)?

Je hebt het waarschijnlijk al gehoord via collega’s of in de media: de vermeerdering bij niet-voorafbetalen zou worden afgeschaft. Goed nieuws als je een eenmanszaak hebt, toch? Eindelijk geen stress meer rond die kwartaaldeadlines.

Maar wacht even. Het regeerakkoord is niet hetzelfde als een wet. En de eerste voorafbetalingsdatum van 10 april 2026 komt er snel aan. Wat moet je nu precies doen?

Samengevat: De afschaffing van de vermeerdering bij niet-voorafbetalen in de personenbelasting staat in het regeerakkoord van Arizona, maar is nog geen wet. Het wetsontwerp is lopende en zal niet voor 10 april 2026 gestemd worden. Als de wet doorgaat, zou die terugwerken tot inkomstenjaar 2026. Je kunt dus al stoppen met voorafbetalen, maar dat is een berekend risico. Heb je een BV? Dan verandert er niets: de vermeerdering blijft bestaan in de vennootschapsbelasting.

Voorafbetalen was nooit verplicht

Laat me eerst een veelvoorkomend misverstand rechtzetten. Voorafbetalen op belastingen is nooit verplicht geweest. Niet nu, en ook niet voordien. Het is een vrijwillig systeem.

Maar, en daar zit het addertje, als je niet of te weinig voorafbetaalt en je bent belastingen verschuldigd, dan krijg je een vermeerdering. Dat is een soort boete die bovenop je aanslag komt. Je betaalt dus niet meer belasting, maar wel een toeslag omdat je niet vooraf hebt betaald.

Voor wie het concreet wil: die vermeerdering bedroeg de voorbije jaren rond de 6,75%. Op een aanslagbiljet van 20.000 EUR is dat een extra kost van 1.350 EUR. Dat zijn bedragen die je als arts met een drukke praktijk niet zomaar op tafel wilt laten liggen.

Wettelijke basis: De vermeerdering wegens onvoldoende voorafbetalingen in de personenbelasting is geregeld in art. 157-168 WIB 92. Voor de vennootschapsbelasting gelden art. 218 en art. 157-168 WIB 92 (van toepassing verklaard via art. 218 WIB 92).

Wat heeft Arizona beslist?

In het regeerakkoord van de Arizona-coalitie werd opgenomen dat de belastingvermeerdering bij onvoldoende voorafbetalingen zou worden afgeschaft, maar enkel voor winst- en batenbehalers in de personenbelasting. Concreet: zelfstandigen, vrije beroepers en artsen die werken als eenmanszaak.

Dat klinkt eenvoudig. Het probleem? Die afschaffing staat in het wetsontwerp op de hervorming van de personenbelasting, en dat ontwerp is nog lopende. Het is nog niet gestemd, laat staan gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

De eerste deadline is 10 april 2026

Hier wordt het praktisch. De eerste voorafbetalingsdatum voor inkomstenjaar 2026 is 10 april 2026. De verwachting is dat het wetsontwerp niet voor die datum wet zal zijn.

Je hebt op dit moment twee opties:

Optie 1: gewoon blijven voorafbetalen. Je doet wat je altijd deed. Geen risico, geen verrassing. Als de wet doorgaat, heb je “te veel” betaald in de zin dat de vermeerdering toch niet meer bestond, maar het geld wordt gewoon verrekend met je aanslag. Je bent het dus niet kwijt.

Optie 2: stoppen met voorafbetalen. Het wetsontwerp bepaalt dat als de afschaffing wet wordt, die ingaat vanaf inkomstenjaar 2026. Je zou dus met terugwerkende kracht gedekt zijn. Maar zolang het geen wet is, draag je het risico dat het ontwerp niet doorgaat of wordt gewijzigd.

Uit mijn praktijk: ik adviseer mijn klanten om minstens de eerste voorafbetaling op 10 april nog te doen. Dat beperkt het risico. Als de wet later dit jaar effectief wordt gepubliceerd, kun je de volgende kwartaalbetalingen schrappen. Zo heb je het beste van beide werelden: bescherming tegen het onzekere scenario en cashflowvoordeel zodra er zekerheid is.

En als je een BV hebt?

Hier is het antwoord glashelder: de afschaffing van de vermeerdering geldt niet voor de vennootschapsbelasting. Je BV moet dus gewoon voorafbetalingen blijven doen in 2026, zoals voorgaande jaren.

Het percentage van de vermeerdering in de vennootschapsbelasting is op dit moment nog niet officieel bekendgemaakt voor aanslagjaar 2027, maar zou naar verluidt 6,75% bedragen, gelijk aan vorig jaar.

Uit mijn praktijk: een huisarts met een BV vroeg me of hij zijn voorafbetalingen kon halveren “omdat de regering ze toch afschaft”. Dat was een dubbel misverstand. Ten eerste is het geen wet. Ten tweede geldt de afschaffing sowieso niet voor de vennootschapsbelasting. Zijn BV moet gewoon blijven voorafbetalen.

Hoeveel bespaar je als de vermeerdering wegvalt?

Als je als arts in eenmanszaak een belastingschuld hebt van bijvoorbeeld 25.000 EUR en je deed geen enkele voorafbetaling, dan betaalde je tot nu toe een vermeerdering van zo’n 1.687 EUR (6,75%). Dat bedrag zou je besparen als de wet doorgaat.

Maar let op: je moet dat geld dan wel zelf opzijzetten. De aanslag zelf verdwijnt niet. Je betaalt nog steeds personenbelasting op je winst. Het enige dat wegvalt, is de extra toeslag wegens niet-voorafbetalen.

Wettelijke basis: Het wetsontwerp tot hervorming van de personenbelasting (lopend, ingediend bij de Kamer in het kader van het Arizona-regeerakkoord) voorziet in de afschaffing van de vermeerdering ex art. 157-168 WIB 92 voor winst- en batenbehalers in de personenbelasting, met ingang van inkomstenjaar 2026.

Mijn advies

1. Eenmanszaak (arts, tandarts, kinesist): betaal minstens de eerste voorafbetaling op 10 april 2026. Volg daarna de parlementaire behandeling. Zodra de wet gepubliceerd is in het Belgisch Staatsblad, kun je de volgende kwartaalbetalingen laten vallen.
2. BV: blijf voorafbetalen zoals altijd. De afschaffing geldt niet voor de vennootschapsbelasting.
3. Combinatie (arts met BV en ook privé-inkomsten): de BV betaalt sowieso. Voor je privé-inkomsten als natuurlijk persoon volg je de aanpak van punt 1.

Twijfel je over je situatie? Neem contact op met je accountant voor persoonlijk advies.

Nick Debruyne, ITAA-accountant bij ND-Consult in Oostende